Jak zapisywać liczby rzymskie?
- Rozłóż liczbę na tysiące, setki, dziesiątki i jedności. 1994 = 1000 + 900 + 90 + 4.
- Każdy rząd zapisz osobno według tabeli: 1000 = M, 900 = CM, 90 = XC, 4 = IV.
- Połącz znaki od największego: MCMXCIV.
Zasady, o których łatwo zapomnieć
- Ten sam znak najwyżej trzy razy z rzędu: III = 3, ale 4 to IV, a nie IIII. (Na tarczach zegarów często widać IIII - to tradycja zegarmistrzów, nie reguła matematyczna.)
- V, L i D nigdy się nie powtarzają i nie stoją przed większym znakiem: 10 to X, a nie VV; 45 to XLV, a nie VL.
- Odejmować można tylko I, X i C, i tylko od dwóch najbliższych większych znaków: I od V i X, X od L i C, C od D i M. Dlatego 99 to XCIX, a nie IC.
- Nie ma zera ani liczb ujemnych. Największa liczba zapisana bez dodatkowych oznaczeń to 3999 (MMMCMXCIX).
Gdzie używa się liczb rzymskich?
W numeracji wieków (XXI wiek), miesięcy w datach (11.XI.2026), tomów i rozdziałów, klas w szkole, w imionach władców (Jan III Sobieski), na tarczach zegarów i w napisach na budynkach z rokiem budowy.
